Đường Kính Trục Động Cơ Điện: Tra Theo Khung & Công Suất

🎧
Nghe bài viết — Giọng đọc AI

Bạn cần thay động cơ điện cho máy bơm, máy trộn hay băng tải nhưng không biết đường kính trục động cơ điện của máy cũ là bao nhiêu để mua động cơ mới khớp puly, khớp nối? Chọn sai chỉ vài ly thôi là puly không vào, khớp nối lệch tâm, máy rung và cháy bạc đạn sau vài tuần chạy. Bài này cung cấp bảng tra đường kính trục D theo khung (frame) và công suất kW của động cơ 3 pha, cùng cách đo trục cũ chính xác để đặt hàng không sai một ly.

Thêm vào yêu thích
Thêm vào yêu thích

Đường kính trục động cơ điện là gì và vì sao phải tra đúng?

Đường kính trục động cơ điện (ký hiệu D) là đường kính phần đầu trục nhô ra khỏi thân động cơ — nơi lắp puly, khớp nối hoặc bánh răng để truyền lực. Đây là kích thước quyết định việc động cơ mới có lắp vừa chi tiết truyền động của bạn hay không.

Ngoài đường kính D, phần đầu trục còn có các thông số liên quan:

  • D: đường kính trục (mm) — ví dụ phi 19, phi 24, phi 28, phi 42.
  • E: chiều dài đầu trục nhô ra — quyết định puly có đủ chỗ ngồi không.
  • F × G (then — rãnh then): bề rộng và chiều cao rãnh then để chống xoay puly.

Sai đường kính trục dẫn tới ba hậu quả thực tế: puly không lắp được (phải tiện lại, tốn công), khớp nối lệch tâm gây rung và mòn bạc đạn, hoặc lắp cưỡng ép làm nứt may-ơ. Vì vậy trước khi đặt động cơ thay thế, việc đầu tiên luôn là xác định đúng đường kính trục.

đường kính trục động cơ điện — Máy trộn cưỡng bức cố định Đông Phong lắp động cơ điện
Máy trộn cưỡng bức cố định Đông Phong lắp động cơ điện

Bảng tra đường kính trục động cơ điện theo khung và công suất

Bảng dưới đây tra đường kính trục động cơ điện 3 pha 1 cấp tốc độ theo công suất kW, kiểu máy và khung (frame size). Số liệu tham khảo từ catalog động cơ Toàn Phát 2024 — bảng đặc tính kỹ thuật 2/4/6 cực ghép với bảng kích thước lắp đặt mặt bích B5.

Công suấtLoại phổ thông (4 cực ~1450 v/ph)KhungĐường kính trục DDòng điện 380V (tham khảo)
0,37 kWAL TP71-47114 mm~1,1 A
0,55 kWAL TP80M-48019 mm~1,6 A
0,75 kWTP80M-48019 mm~2,1 A
1,1 kWTP90S-49024 mm~2,9 A
1,5 kWTP90L-49024 mm~3,8 A
2,2 kWTP100L1-410028 mm~5,1 A
3 kWTP100L2-410028 mm~6,8 A
4 kWTP112M-411228 mm~8,8 A
5,5 kWTP132S-413238 mm~11,7 A
7,5 kWTP132M-413238 mm~15,6 A
11 kWTP160M-416042 mm~22,5 A
15 kWTP160L-416042 mm~30,3 A
18,5 kWTP180M-418048 mmliên hệ tra tem

Dòng điện là giá trị tham khảo ở 380V, đầy tải — con số thực tế phải đối chiếu tem máy. Đường kính trục có thể sai lệch nhẹ giữa các nhà sản xuất, luôn đo lại trục cũ trước khi mua.

Video: HÀNG MỚI VỀ | Máy uốn sắt xây dựng Đông Phong GW – Bao đẹp, Bao chất

Trục động cơ thay đổi thế nào theo số cực (2/4/6 cực)?

Cùng một công suất kW, số cực (tốc độ) khác nhau có thể cho ra khung và đường kính trục khác nhau. Lý do: động cơ nhiều cực (tốc độ thấp) cần mô-men xoắn lớn hơn nên thường dùng khung to hơn.

Ví dụ cụ thể với 1,5 kW:

  • 2 cực (~2850 v/ph): TP90S-2, khung 90, trục 24 mm.
  • 4 cực (~1400 v/ph): TP90L-4, khung 90, trục 24 mm.
  • 6 cực (~920 v/ph): TP100L-6, khung 100, trục 28 mm.

Thấy rõ: bản 6 cực đã nhảy lên khung 100 với trục 28 mm, trong khi bản 2/4 cực vẫn là trục 24 mm. Tương tự với 3 kW: bản 6 cực là TP132S-6 (khung 132, trục 38 mm) trong khi bản 4 cực chỉ là khung 100 trục 28 mm. Vì vậy khi tra trục, bạn phải biết cả công suất lẫn tốc độ (số cực).

Động cơ 2 cấp tốc độ có tra cùng bảng không?

Không. Bảng ở trên chỉ áp dụng cho động cơ 3 pha 1 cấp tốc độ. Động cơ 2 cấp tốc độ (6/4, 4/2) có bảng riêng và thường dùng khung lớn hơn hẳn ở cùng công suất.

Ví dụ với 15 kW:

  • 15 kW 1 cấp (4 cực) → TP160L-4, khung 160, trục 42 mm.
  • 15 kW 2 cấp (6/4) → TP180M-6/4, khung 180, trục 48 mm — khác hẳn.

Lưu ý thêm: với dòng 2 cấp 6/4, khung 160 (TP160L-6/4) chỉ đạt tối đa 11 kW. Nên nếu máy của bạn dùng động cơ 2 tốc độ (thường gặp ở một số máy nâng, bơm công nghiệp), đừng tra theo bảng 1 cấp — hãy kiểm tra mã trên tem máy hoặc gọi để kỹ thuật tra giúp.

Cách đo đường kính trục động cơ cũ để mua động cơ thay thế?

Khi động cơ cũ hỏng và bạn cần mua đúng động cơ thay thế khớp với puly/khớp nối sẵn có, hãy đo theo các bước sau:

  1. Đo đường kính trục D: dùng thước cặp (panme) kẹp ngang đầu trục, đo tại phần trụ trơn (không đo tại rãnh then). Ghi lại con số mm — ví dụ 24,0 mm.
  2. Đo chiều dài đầu trục E: đo từ mặt bích/mặt thân tới đầu mút trục, để biết puly có đủ chỗ ngồi.
  3. Đo rãnh then (F × G): đo bề rộng rãnh then và độ sâu để đặt puly đúng.
  4. Đọc tem máy: ghi lại công suất kW, số cực/tốc độ v/ph, điện áp, mã khung. Đây là căn cứ chính xác nhất.
  5. Xác định kiểu lắp: chân đế B3, mặt bích B5 (có lỗ bắt vít quanh mép), hay mặt bích B35 (có cả chân + bích).

Nếu không chắc ở bất kỳ bước nào, bạn chỉ cần chụp ảnh tem máy và trục rồi gửi qua Zalo — chuyên viên sẽ tra giúp đúng khung và đường kính trục trong vài phút.

Lưu ý an toàn điện khi lắp động cơ 3 pha

Chọn đúng trục mới là một nửa công việc — đấu điện đúng mới vận hành an toàn. Một số nguyên tắc bắt buộc:

  • Tuyệt đối không cắm động cơ 3 pha 380V vào nguồn 1 pha 220V. Động cơ sẽ không khởi động, kêu ù và cháy cuộn dây rất nhanh.
  • Kiểm tra thứ tự pha khi đấu điện: sau khi đấu, chạy thử để xác nhận chiều quay đúng. Nếu quay ngược chiều mong muốn, đảo 2 trong 3 pha cho nhau là xong.
  • Nối đất vỏ động cơ để chống điện giật.
  • Lắp aptomat (MCB/MCCB) 3 pha đường cong D (motor duty) hoặc MPCB, chọn dòng theo tem máy; rơ-le nhiệt chỉnh ở mức ~105–115% dòng định mức ghi trên nhãn để tránh nhảy cắt bất thường.
  • Tiết diện dây: ví dụ động cơ 3 kW 3 pha → MCB ~10–16 A 3P, dây ~2,5 mm²; động cơ 5,5 kW 3 pha → MCB ~16–20 A 3P, dây ~4 mm² (tuyến ngắn <20 m; tuyến dài hơn phải nâng tiết diện).
  • Cấp bảo vệ IP khi lắp ngoài trời / công trường: động cơ dùng ngoài trời hoặc môi trường ẩm (máy trộn bê tông, bơm nước công trường) phải chọn cấp bảo vệ IP55 trở lên và che mưa cho hộp đấu dây để chống nước và bụi xâm nhập, tránh rò điện và cháy cuộn dây.

Dòng khởi động trực tiếp (DOL) của động cơ thường gấp 5–7 lần dòng định mức, nên MCB phải dùng đường cong D để không cắt oan lúc khởi động. Với động cơ công suất lớn nên dùng khởi động sao-tam giác hoặc biến tần.

Nên chọn động cơ nào cho từng loại máy?

Đường kính trục cần khớp với thiết bị dẫn động, nên hãy chọn theo ứng dụng:

  • Máy bơm nước, quạt công nghiệp (tải nhẹ, chạy liên tục): thường dùng động cơ 4 cực 1,5–7,5 kW, trục 24–38 mm. Đây là nhóm phổ biến nhất.
  • Máy trộn bê tông, băng tải (tải nặng khởi động giật): ưu tiên 4 kW (trục 28 mm) đến 7,5 kW (trục 38 mm), có thể cần khung chắc và khởi động sao-tam giác.
  • Máy xưởng cơ khí (máy tiện, máy cưa): 2,2–5,5 kW, trục 28–38 mm, chú ý chiều dài đầu trục E đủ cho puly nhiều rãnh.
  • Thiết bị tốc độ chậm mô-men cao: cân nhắc bản 6 cực hoặc động cơ kèm hộp giảm tốc, lúc này trục đầu ra sẽ to hơn.

Nếu máy của bạn đang chạy ổn và chỉ thay động cơ hỏng, nguyên tắc vàng là: giữ nguyên công suất kW, số cực, khung và đường kính trục như động cơ cũ.

đường kính trục động cơ điện — Máy trộn cưỡng bức cố định Đông Phong lắp động cơ điện
Máy trộn cưỡng bức cố định Đông Phong lắp động cơ điện

Câu hỏi thường gặp

Động cơ 15kW trục bao nhiêu mm?

Với động cơ 15 kW 1 cấp tốc độ, 4 cực (~1460 v/ph) — loại phổ thông nhất — là TP160L-4, khung 160, đường kính trục 42 mm (D42). Bản 2 cực là TP160M-2 (khung 160, trục 42 mm), bản 6 cực 1 cấp là TP180L-6 (khung 180, trục 48 mm — D48). Riêng động cơ 15 kW 2 cấp tốc độ 6/4 lại là TP180M-6/4, khung 180, trục 48 mm (D48) — khác hẳn bản 1 cấp 4 cực. Hãy báo số cực/tốc độ hoặc mã tem máy để chốt chính xác.

Động cơ 5,5kW trục bao nhiêu?

Động cơ 5,5 kW 4 cực (~1440 v/ph) là TP132S-4, khung 132, đường kính trục 38 mm. Bản 2 cực (~2850 v/ph) thường cùng khung 132S, trục 38 mm. Riêng bản 6 cực (~960 v/ph) do mô-men lớn hơn có thể dùng khung lớn hơn (132M hoặc 160M, trục có thể lên 42 mm) — cần đối chiếu tem máy, tránh mặc định cả 3 số cực cùng khung.

Động cơ 2,2kW trục bao nhiêu ly?

Động cơ 2,2 kW 4 cực là TP100L1-4, khung 100, trục 28 mm (phi 28). Riêng bản 2 cực TP90L-2 lại là khung 90, trục 24 mm — nên vẫn phải xác định số cực.

Đường kính trục D, E, F, G khác nhau thế nào?

D là đường kính trục, E là chiều dài đầu trục nhô ra, F là bề rộng rãnh then, G là chiều cao/độ sâu rãnh then. Khi mua động cơ thay thế, cả 4 thông số này nên khớp để puly và khớp nối lắp vừa.

Có thể lắp puly của động cơ trục 24mm vào động cơ trục 28mm không?

Không lắp trực tiếp được vì lỗ puly nhỏ hơn trục. Bạn phải doa (khoét rộng) lỗ puly lên 28 mm và làm lại rãnh then, hoặc mua puly mới đúng cỡ. Tốt nhất là chọn động cơ cùng đường kính trục với máy cũ.

Làm sao biết động cơ cũ là mấy cực?

Đọc dòng tốc độ (RPM/v/ph) trên tem: ~2900 là 2 cực, ~1450 là 4 cực, ~970 là 6 cực. Nếu tem mờ, gửi ảnh tem và trục qua Zalo để chuyên viên tra giúp.

Động cơ 3 pha đấu điện quay ngược chiều thì xử lý sao?

Chỉ cần đảo vị trí 2 trong 3 dây pha cho nhau rồi chạy thử lại. Luôn chạy thử xác nhận chiều quay trước khi lắp vào máy để tránh làm hỏng thiết bị dẫn động.

Vì sao chọn Lạc Hồng khi mua động cơ điện thay thế?

Lạc Hồng có nhiều năm kinh nghiệm phân phối động cơ điện và máy móc xây dựng, phục vụ chủ thầu, kỹ sư công trình và xưởng cơ khí trên toàn quốc. Khi mua động cơ thay thế tại Lạc Hồng, bạn được:

  • Tra khung và đường kính trục miễn phí: chỉ cần gửi ảnh tem máy và trục cũ qua Zalo.
  • Bảo hành 6 tháng (một số dòng có thể dài hơn — kiểm tra theo từng sản phẩm).
  • Giao hàng toàn quốc, hỗ trợ đội kỹ thuật hướng dẫn đấu điện và chạy thử.
  • Hàng có CO/CQ, đầy đủ hóa đơn VAT.
  • Showroom thật tại Hà Nội và TP. HCM, văn phòng đại diện tại Đà Nẵng — bạn có thể đến xem và đo trực tiếp.

Lạc Hồng cũng cung cấp các thiết bị dùng động cơ điện 3 pha như máy trộn bê tông cưỡng bức YOTO 4kW, pa lăng xích điện DOSU 10 tấn và đầu bơm nước Đông Phong NS-150 — nếu bạn cần cả cụm máy chứ không chỉ động cơ rời.

Cần tra trục động cơ hoặc đặt hàng? Liên hệ ngay

Đừng mua động cơ khi chưa chắc đường kính trục — sai một ly là hỏng cả cụm máy. Gửi ảnh tem máy và trục cũ cho chuyên viên Lạc Hồng để được tra đúng khung, đúng trục và báo giá đã gồm VAT. Gọi ngay Miền Bắc – Huế 0865 543 386 hoặc Miền Nam – Đà Nẵng 0865 422 386, hoặc chat Zalo 24/7 qua số 0865 422 386. Bạn cũng có thể đến trực tiếp showroom Hà Nội và TP. HCM để đo và chọn động cơ phù hợp.

Chuyên viên Lạc Hồng


📞 Tư vấn miễn phí · Báo giá nhanh trong 5 phút

Bấm số bên dưới để gọi trực tiếp Chuyên viên Lạc Hồng (làm việc từ 8h–17h, hỗ trợ chat Zalo 24/24).

🏪 Showroom: Hà Nội · TP. HCM (Đà Nẵng: VP đại diện) · 🛡 Bảo hành: 6 tháng (một số dòng có thể dài hơn — kiểm tra theo từng sản phẩm)

Chia sẻ bài viết
Bài viết này có ích với anh/chị chứ?
×
Trợ lý Lạc Hồng
Anh/chị muốn nhắn ở đâu ạ?
Zalo Chat ZaloNhắn qua Zalo OA Chatbot webGõ ngay tại đây